Ağu 08

Bakır’ın Tarihi

İnsanoğlunun kullanmış olduğu madenlerin başında gelen bir diğer maden ise Bakır’dır. Birikmiş bilgilere bakıldığında bakırın varlığının milattan önce 8000 bin yıl öncesine kadar dayandığı bilinmektedir. Altın ve gümüş gibi çok fazla önemi olmasının sebebi ise genellikle saf halde bulunabilmesi, soğuk halde iken dövülerek biçim verilebilmesidir.

Geçmişe dönüp bakıldığında Yeni Taş Çağı insanlarının bakır ile birçok bıçak ve çekiç yaptığı görülmektedir. Faydalı bir maden olduğu fark edildiğinde de bakır ilkel insanlar tarafından araştırılarak çok zaman geçmeden yumuşatılarak işlenmeye başlamıştır. Çünkü işleme açısından bakırı sıradan bir ateşte bile yumuşatmak mümkündü. Biçim vermekte bu sebeplerle kolay hale gelmişti.

Bakır araç ve gereçlerinin daha da ilerletilmiş halinin milattan önce 5000’li yıllara denk geldiği düşünülmektedir. Zamanla bakır üzerindeki çalışmalar iyice gelişmiş ve milattan önce 3700 yılından itibarende tunç yapılmaya başlanmıştır.

Bir süre sonra da bakır Mısır ve Yunanistan’a geçmiştir. Asya bölgesinde ilk olarak hangi zaman diliminde kullanıldığı kesin olarak bilinmiyordur. Çin taraflarında hangi dönemde kullanıldığı da Şu Kıng destanında 2500 yılında olduğu yazılmaktadır. Anadolu’da da aynı şekilde Bakır Çağ kalıntısı bulunmaktadır.

Amerika’nın keşfinin çok yakın tarihlerde olması sebebiyle de ancak 100 ve 200’lü yıllarda kullanılmaya başlandığı bilinmektedir.

En eski bakır tesisat milattan sonra 79 yılında Vezüv Yanardağı’nın yakıp küle çevirdiği Herculaneum arkeolojik şehrinde bulunmaktadır.

Bakır borunun, 20. yüzyıllarda çok pahalı bir malzeme olduğu düşünülmekteydi. Bakır borularının etlerinin çok kalın olması sebebiyle Galvaniz ve çelik borularda dişli sistemte kullanılmaktaydı. 1930 yıllarında günümüzdeki lehimli sistem geliştirilerek et kalıntıları inceltilmiştir. Bu sebeple bakır borunun tesisat maliyeti %50 ve %75 arasında düşüşe geçmiştir.  Günümüzde İngiltere’de ısıtma, gaz ve sıhhi tesisatın %95’ini bakır boru oluşturmaktadır. Bakırın üstün özellikleri bu gelişim sürecinde çok fazla etkiye sahip olmuştur.